Cyhoeddwyd: 17 Mehefin 2024

Cafodd bywyd Sinead Williams ei newid am byth mewn llai nag eiliad, ond diolch i Elusen Ambiwlans Awyr Cymru ac i'r Gwasanaeth Casglu a Throsglwyddo Meddygol Brys (EMRTS), dychwelodd Sinead at ei theulu. 

 

Ym mis Awst 2021, bu Sinead yn rhan o wrthdrawiad traffig ffordd catastroffig ar Heol Abertawe ym Mhontlliw, yn ystod oriau mân y bore. Roedd yn teithio mewn car, ond collodd y gyrrwr reolaeth gan yrru i mewn i bolyn lamp. 

 

Llwyddodd y gyrrwr i osgoi anafiadau difrifol, ond roedd Sinead mewn sefyllfa lle bu'n brwydro am ei bywyd. 

 

Galwyd 999, gan ddwyn sylw Ymarferydd Gofal Critigol EMRTS a oedd yn gweithio yn yr Hwb Gofal Critigol. 

 

Mae'r Hwb Gofal Critigol, 'y ddesg', yn rhan hanfodol o wasanaeth Ambiwlans Awyr Cymru ac EMRTS. Caiff pob galwad ffôn 999 ei monitro gan ymarferydd a dosbarthwr gofal critigol, 24 awr y diwrnod, er mwyn canfod lle bydd angen ymyriadau gofal critigol ar rywun. 

 

Dywedodd Dan Jenkins, yr Ymarferydd Gofal Critigol a oedd ar ddyletswydd wrth 'y ddesg' y noson honno: "Sylwais ar yr alwad 999 ynglŷn â damwain Sinead yn ystod oriau mân y bore hwnnw. "Tynnodd yr alwad fy sylw, fel digwyddiad mecanwaith uchel, felly treuliais ychydig o amser yn holi i ganfod rhagor o wybodaeth am y digwyddiad. 

 

"O'r manylion a oedd gennyf, roedd yn amlwg y byddai angen ymyriadau gofal critigol ar Sinead ar y safle, felly anfonais dîm dros nos yr Elusen o Gaerdydd draw, a wnaeth y penderfyniad i hedfan.

 

"Llwyddodd y tîm i fynd â'r adran frys at Sinead, gan roi'r gofal gorau posibl iddi a'r siawns i oroesi." 

 

Gwasanaeth Ambiwlans Cymru oedd y cyntaf i gyrraedd y lleoliad, gydag Ambiwlans Awyr Cymru yn dilyn.  

Y criw ar ddyletswydd y noson honno oedd y Meddyg Ymgynghorol Gofal Critigol, Dr Tom Renninson a'r Ymarferydd Gofal Critigol, Steffan Simpson. Pan wnaethant gyrraedd y lleoliad, roedd Sinead yn anymwybodol ac nid oedd yn anadlu. 

 

Dywedodd Dr Tom Renninson, Meddyg Ymgynghorol Gofal Critigol: "Roedd curiad calon Sinead yn wan iawn, ac roedd ei hanafiadau'n ddifrifol iawn, gydag anafiadau helaeth i'w phen, ei brest, a'i habdomen. Gwnaethom ei gosod mewn rhwymau pelfig, a bu'n rhaid rhoi anesthetig cyffredinol iddi a defnyddio'r holl gynnyrch gwaed a oedd gennym. Roedd yn rhaid gosod llinell ganolog fawr yn ei gwythiennau hefyd er mwyn cyflawni'r trallwysiad gwaed yn gyflym." 

 

Ar ôl rhoi'r anesthetig, roedd modd i'r tîm ei helpu drwy osod tiwb anadlu i lawr ei gwddf, a wnaeth eu galluogi i gymryd drosodd ei gallu i anadlu. Roedd angen triniaethau llawfeddygol hefyd ar ei brest, er mwyn lleddfu rhywfaint o'r pwysedd, a elwir yn thoracostomi. 

 

Fel arfer byddai'r triniaethau gofal critigol uwch a gafodd Sinead ar ochr y ffordd ond ar gael mewn adran achosion brys ysbyty yn unig. Diolch i'r bartneriaeth unigryw rhwng Elusen Ambiwlans Awyr Cymru a'r EMRTS, cafodd gofal cyn ysbyty ei gynnig i Sinead, a achubodd ei bywyd yn y pen draw. 

 

Unwaith yr oedd yn sefydlog, roedd y tîm yn barod i gludo Sinead i Ysbyty Athrofaol Cymru yng Nghaerdydd..  

 

Dywedodd yr Ymarferydd Gofal Critigol Steffan Simpson: "Oherwydd difrifoldeb anafiadau Sinead, gwnaethom benderfynu y byddai'n well ei chludo ar y ffordd. Roedd eisoes wedi cael y triniaethau hanfodol yr oedd eu hangen arni ar y safle, ac ymunais â hi yn yr ambiwlans ffordd er mwyn ei monitro. 

Treuliodd Sinead y tri mis nesaf yn yr ysbyty, a chael cyfanswm o 140 o unedau o waed. Cafodd naw llawdriniaeth hefyd. 

 

Dywedodd Sinead: "Nid wyf yn cofio fawr ddim am y profiad, ond rwy'n gwybod pa mor ddifrifol oedd fy anafiadau. Roeddwn wedi torri cymaint o esgyrn, ac roedd sawl organ wedi methu. Roedd gennyf anaf ar fy ymennydd ac roedd fy ysgyfaint wedi ymgwympo - cawsant eu chwythu i fyny ar ochr y ffordd gan y criw." 

 

Torrodd Sinead ei phelfis, ei chlun, ei breichiau a'i chefn, dioddefodd o ysgyfaint wedi ymgwympo, gwaedu mewnol, anafiadau i'w hiau, pancreas ac aren, yn ogystal â gwaedu ar yr ymennydd. 

 

Mae'r ymgynghorwyr EMRTS sy'n gweithio yng ngherbydau Elusen Ambiwlans Awyr Cymru hefyd yn gweithio mewn ysbytai ledled Cymru. 

 

Dywedodd Dr Chris Hingston, Ymgynghorydd Gofal Critigol: "Fel fy nghydweithwyr ymgynghorol sy'n gweithio i Ambiwlans Awyr Cymru, rwyf hefyd yn gweithio yn yr ysbyty. 

 

"Fi oedd yr ymgynghorydd ar ddyletswydd pan gyrhaeddodd Sinead Ysbyty Athrofaol Cymru, a chafodd ei chludo i'r theatr ar unwaith. Ar y pwynt hwnnw, nid oeddwn wir yn meddwl y byddai'n goroesi. Nid oedd yn dda o gwbl, a bu mewn coma am dair wythnos. 

 

"Dim ond ar ôl tair wythnos yr oedd modd i ni ddechrau ei deffro, er mwyn gweld sut gyflwr oedd ar ei hymennydd. Nid oedden ni'n gwybod ar y pwynt hwnnw a fyddai'n gwella o safbwynt niwrolegol." 

 

Dioddefodd Sinead strôc, sydd wedi cael effaith ar ei symudedd, ond mae wedi parhau i ffynnu. 

 

Caiff y gwasanaeth ambiwlans awyr yng Nghymru ei ddarparu drwy bartneriaeth unigryw rhwng y Trydydd Sector a'r Sector Cyhoeddus. Mae Elusen Ambiwlans Awyr Cymru yn dibynnu ar roddion y cyhoedd i godi'r £11.2 miliwn sydd ei angen bob blwyddyn i gadw'r hofrenyddion yn yr awyr a'r cerbydau ymateb cyflym ar y ffordd. Mae’r Gwasanaeth Casglu a Throsglwyddo Meddygol Brys (EMRTS) yn darparu meddygon ymgynghorol ac ymarferwyr gofal critigol hynod fedrus o'r GIG sy’n gweithio ar gerbydau’r Elusen. 

 

Dywedodd Sinead, yn ddiolchgar iawn: "Ni ddychmygais erioed y byddai angen Ambiwlans Awyr Cymru arnaf. Rydych yn eu gweld yn hedfan, ond dydych chi byth yn meddwl y bydd angen eu help arnoch chi." 

 

Aeth Sinead ymlaen i gael cymorth gan Wasanaeth Ôl-ofal yr Elusen, a chafodd ei chyflwyno i Jo Yeoman, Nyrs Cyswllt Cleifion, sydd â'r rôl o gefnogi cleifion a'u teuluoedd ar ôl digwyddiad trawmatig a sydyn sydd fel arfer yn newid bywydau. 

 

Dywedodd Jo: "Es i i ymweld â Sinead yn yr ysbyty, ac roedd yn amlwg yn ddryslyd iawn.  

"Treuliodd dri mis yn yr ysbyty, ac unwaith y cafodd adael ymwelais â hi yn ei chartref hefyd, sydd fel arfer yn gyfnod anodd iawn i gleifion wrth iddynt addasu i ffordd newydd o fyw. 

 

"Roedd modd i mi roi llinell amser iddi o'r hyn a ddigwyddodd, ac egluro'r gofal a roddodd ein tîm gofal critigol iddi hi. Roedd yn amlwg fod hyn wedi ei helpu i ddod i delerau â'r rheswm pam ei bod yn cymryd mor hir iddi adfer. Roedd yr anafiadau a brofodd yn ddifrifol iawn, ond roedd bob amser yn benderfynol, ac mae wedi gwella'n rhyfeddol o dda. 

 

Wedi iddi gryfhau ychydig, aeth Sinead i ymweld â gorsaf yr Elusen yn Llanelli, lle gwnaeth gyfarfod ag un o'i "harwyr", yr Ymarferydd Gofal Critigol Steffan Simpson. 

 

Aeth Jo ymlaen i ddweud: "Roedd yr ymweliad yn un emosiynol iawn, nid oedd llygad sych yn yr ystafell pan gyfarfu Sinead â'r tîm a achubodd ei bywyd . Roedd yn bwysig i Sinead gael y cyfle hwnnw i ddiolch i'r tîm, ond roedd hefyd yn bwysig iawn i'r tîm gael gweld ei hadferiad anhygoel, a sut y llwyddodd y triniaethau a roddwyd ganddynt i achub ei bywyd, gan ei galluogi i ddychwelyd at ei merch a'i theulu." 

 

Wrth fyfyrio ar ofal Sinead, dywedodd Dr Tom Renninson: "Mae wedi bod yn hynod werthfawr cael clywed am gynnydd Sinead yn dilyn anafiadau mor ddifrifol. Roedd mewn cyflwr eithriadol o beryglus, un sy'n gofiadwy iawn i ni i gyd." 

 

Mae gan Sinead ambell rwystr o hyd o'i blaen, ond mae wedi dychwelyd i'w gwaith yn ddiweddar. 

 

Dywedodd: "Rwyf yn parhau i geisio adsefydlu, ac mae gennyf rywfaint o lawdriniaeth ar ôl o hyd, ond mae'n sicr na fyddwn wedi goroesi oni bai am sylw Elusen Ambiwlans Awyr Cymru ac EMRTS - roedd eu gofal yn wych. Yr unig beth y gallaf ddweud yw diolch."