Mae seren pedair oed yn cerdded 5k y diwrnod i godi arian er cof am ei frawd bach a fu farw y mis hwn.

Mae Sam Dixon, y bachgen bach dewr o Gapel Dewi, Sir Gaerfyrddin, yn ymgymryd â'r her er cof am ei frawd bach, Benjamin, a fu farw ar 9 Ebrill yn 11 wythnos oed.

Roedd Benjamin wedi cael diagnosis o'r cyflwr Torgest Lengigol Cynhenid (CDH). Roedd hyn yn golygu bod y rhan fwyaf o gynnwys ei goluddyn yn datblygu yn ei frest, gan gyfyngu ar ddatblygiad yr ysgyfaint a dadleoli ei galon.

Er gwaethaf brwydr ddewr yn erbyn yr holl ddisgwyliadau, a oedd yn cynnwys llawdriniaeth gywirol fawr, a chael ei drosglwyddo i Ysbyty Glenfield, Caerlŷr i gael ei roi ar beiriant dargyfeirio'r galon a'r ysgyfaint, collodd Benjamin ei frwydr.

Mae Sam, sy'n ddisgybl meithrin yn Ysgol Nantgaredig, wedi gosod her iddo'i hun i gerdded neu redeg 5K bob dydd am yr wythnos cyn angladd Benjamin ddydd Gwener 30 Ebrill. Mae'r teulu eisoes wedi cyrraedd eu targed o £500 i godi arian ar gyfer Ambiwlans Awyr Cymru a'r Uned Gofal Dwys Newyddenedigol yn Ysbyty Athrofaol Cymru, Caerdydd.

Mae ei deulu, ei ffrindiau a dieithriaid wedi sylwi ar ei ymdrechion, ac wedi codi dros £9,000 hyd yn hyn.

Dywedodd Kelly, mam Sam a Ben: "Mae'r negeseuon a'r rhoddion gan y cyhoedd wedi bod yn syfrdanol ac, ar adeg lle na allwn weld teulu na ffrindiau, mae wedi bod yn gysur mawr gwybod bod bwyd Ben a her Sam wedi cael effaith ar gynifer o bobl.

"Mae'r ffordd y mae pobl wedi ymateb ac wedi ein cefnogi wedi bod yn rhyfeddol. Gwnaethom osod targed yr oeddem yn meddwl ei fod yn un cyraeddadwy ond uchelgeisiol, ac mae'r ffaith ein bod wedi gallu codi cymaint yn fwy yn rhoi peth cysur i ni y gallwn helpu i wneud gwahaniaeth, yn enwedig i'r rhai hynny a wnaeth ein helpu i ddod â Ben gartref."

Daeth Ambiwlans Awyr Cymru i Blant â Ben gartref o Gaerlŷr lle roedd yn cael triniaeth arbenigol. Roedd y teulu Dixon yn cefnogi'r elusen cyn eu bod angen gwasanaeth Ambiwlans Awyr Cymru, heb fod yn ymwybodol y byddent angen ei help un diwrnod.

Dywedodd Kelly: "Roeddem eisoes yn cefnogi'r elusen, ond rydym bellach yn teimlo cysylltiad enfawr â'r gwaith y mae'n ei wneud. Roeddem yn hynod o ddiolchgar i Ambiwlans Awyr Cymru am ddod â Ben gartref yn ddiogel i barhau â'i ofal. Roedd bod yn ôl yng Nghymru yn ein galluogi i fod yn agosach at deulu ac yn eu galluogi nhw i gwrdd â Ben a dod i'w adnabod cyn iddo farw. Bydd arnom ddyled i'r elusen am byth a byddwn yn parhau i gefnogi cymaint ag y gallwn yn y dyfodol."

Mae'r teulu yn falch o ymdrechion Sam ac yntau mor ifanc. Wrth siarad am yr her, dywedodd Kelly: "Mae wedi bod yn seren. Mae'n bell i oedolyn gerdded, felly mae'r ffordd y mae wedi ymgymryd â'r her yn 4 oed ac wedi llwyddo bob dydd wedi bod yn ysbrydoledig i ni ac wedi ein helpu i ymdopi â'n diwrnodau gwael.

"Rydym yn cymryd seibiannau i werthfawrogi'r byd natur a'r golygfeydd hyfryd rydym yn dod ar eu traws ar y ffordd, ac mae'n parhau â'r her fel seren. Rydym yn rhedeg rhannau, yn rasio yn erbyn ein gilydd er mwyn cyrraedd y garreg filltir nesaf, ac yn ceisio sicrhau ei fod mor ddifyr â phosibl iddo.

"Mae wir wedi dod â llawenydd i ni yn ystod yr adeg anoddaf yn ein bywydau. Rydym yn falch iawn ohono a phopeth y mae'n ei wneud i dalu teyrnged i fywyd ei frawd bach."

Byddai Sam, a oedd yn mwynhau bod yn frawd mawr, wrth ei fodd petai teuluoedd eraill yn ymuno ag ef o'u cartrefi nhw a cherdded 5k gyda'u teuluoedd er cof am Benjamin a rhannu lluniau ar-lein.

Hwn fydd y digwyddiad cyntaf ymhlith y digwyddiadau codi arian y bydd y teulu yn eu cynnal i roi yn ôl am y gofal anhygoel a gawsant.

Dywedodd Mark Steven, Rheolwr Codi Arian De Cymru Ambiwlans Awyr Cymru: "Pan wnaethom ddarllen am ymdrechion Sam i godi arian er cof am ei frawd Ben gyntaf, roedd yn gyfuniad enfawr o emosiynau. Mae'n dorcalonnus ac yn codi calon ar yr un pryd. Ni all geiriau gyfleu'r hyn y mae'r teulu yn mynd drwyddo ar yr adeg hon, ac rydym yn meddwl amdanynt.

"Mae Sam yn cofio am ei frawd bach mewn ffordd a fydd yn helpu cymaint o bobl eraill, a dyna'r rhodd fwyaf gwerthfawr i gofio Ben. Diolch Sam."

 Gallwch noddi Sam drwy ei dudalen Just Giving '5k a day for Ben'.