Cyhoeddwyd: 05 Mehefin 2024

Mae un o raddedigion Prifysgol Caerdydd a ddioddefodd anafiadau i'w hwyneb ac a dorrodd ei gwddf ar daith ffordd gyda'i ffrindiau yn dweud bod “ei dyled yn fawr” i Elusen Ambiwlans Awyr Cymru.

Roedd Natasha Burns, 22 oed, yn ei blwyddyn gyntaf yn astudio Seicoleg pan gafodd wrthdrawiad traffig ffordd yn ystod diwrnod allan gyda'i ffrindiau yn Sir Benfro.

Dywedodd: “Gwnaethom benderfynu mynd ar daith, gan fod rhai o fy ffrindiau wedi penderfynu mynd i gerdded. Ond roedd yn gyfnod arholiadau, felly gwnaethom benderfynu gyrru a chwrdd â nhw am y dydd ac wedyn yrru nôl. 

“Roeddem ryw 10 munud i ffwrdd o'r lleoliad pan gawsom wrthdrawiad â char arall. Roeddem yn teithio ar gyflymder o 60mya a fi gafodd y gwaethaf o'r gwrthdrawiad gan mai fi oedd yn eistedd y tu ôl i'r gyrrwr.

“Drwy lwc, roedd fy ffrindiau i gyd yn iawn. Dydw i ddim wir yn cofio'r profiad.  Mae fy ffrindiau wedi sôn wrtha i fy mod yn effro ond nad oeddwn yn gwneud llawer o synnwyr.”

Aeth ymlaen i ddweud: “Cefais fy nghludo yn yr ambiwlans awyr i Ysbyty Athrofaol Cymru yng Nghaerdydd, ac roeddwn yno am wythnos.

“Roeddwn wedi torri fy ngwddf, asgwrn fy moch, soced fy llygad, fy nhrwyn ac wedi dioddef rhwyg yn fy afu. Roedd gennyf gleisiau drosta i hefyd. Ond roeddwn yn hynod lwcus.

“Rwy'n cofio deffro yn yr ysbyty a chlywed yr holl nyrsys a'r meddygon yn dweud wrtha i fy mod i'n lwcus iawn, gan fy mod yn amlwg wedi anafu fy ngwddf, ond fy mod i'n iawn. Roeddwn yn teimlo cymysgedd o wahanol emosiynau, gan wybod y gallwn fod wedi dioddef anafiadau difrifol.”

Bu'n rhaid i Natasha wisgo ffrâm gwddf am ryw ddeufis a hanner a datblygodd broblemau â'i golwg. Dywedodd Natasha: “Roedd gennyf olwg dwbl, ac nid oedd y meddygon yn credu y byddai'n gwella am flwyddyn.

“Dywedwyd wrthyf y byddai'n cymryd cyfnod mor hir â hynny ac roeddwn yn disgwyl gorfod cael llawdriniaeth i'w wella.

“Felly, roedd yn rhaid i mi wisgo patsys llygaid a sbectol arbennig er mwyn helpu i sicrhau y byddai fy ngolwg yn dychwelyd i fod cystal ag yr oedd cyn y ddamwain. Ond yn amlwg roedd hynny'n beth mawr, gan nad oeddwn yn gwybod sut y byddwn yn gallu parhau i astudio yn y brifysgol. 

 “Yn ffodus, dim ond un o sgil-effeithiau'r ddamwain a'r llawdriniaeth ydoedd, a llwyddodd fy llygad i ailhyfforddi ei hun yn y pen draw.”

Mae elusen Ambiwlans Awyr Cymru yn cael ei harwain gan feddygon ymgynghorol, ac mae'n mynd â thriniaethau o safon ysbyty at y claf ac, os oes angen, yn ei drosglwyddo'n uniongyrchol i'r ysbyty mwyaf priodol ar gyfer ei salwch neu anaf. 

Darperir y gwasanaeth drwy bartneriaeth unigryw rhwng y Trydydd Sector a'r Sector Cyhoeddus. Mae’r Gwasanaeth Casglu a Throsglwyddo Meddygol Brys (EMRTS) yn darparu meddygon ymgynghorol ac ymarferwyr gofal critigol hynod fedrus o'r GIG sy’n gweithio ar gerbydau’r Elusen.

Dywedodd Natasha y bydd yn “ddiolchgar i'r tîm ambiwlans awyr am byth” am ddod i'w helpu. Dywedodd: “Rwy'n cofio bod yn yr ysbyty ac un o'r pethau cyntaf a ddywedais yn fy isymwybod ac wrth fy rhieni oedd fy mod am wneud rhywbeth ar gyfer Ambiwlans Awyr Cymru.

“Ond roedd angen i mi aros ychydig tan i mi fod wedi gwella ddigon. Cymerodd hynny gryn dipyn o amser.”

Ychwanegodd: “Mae'n anodd dirnad y peth o hyd. Gallai'r sefyllfa fod wedi bod gymaint gwaeth. Roeddem yng nghanol 'nunlle heb unrhyw ffordd o gyrraedd ysbyty. Does wybod beth fyddai wedi digwydd pe na fyddai'r ambiwlans awyr wedi fy nghyrraedd mewn pryd. 

“Rwyf wir yn gwerthfawrogi'r tîm a wnaeth fy helpu, ac roeddwn am ddangos fy ngwerthfawrogiad gan y byddai wedi bod yn sefyllfa hollol wahanol hebddynt.  Mae fy nyled iddynt yn fawr, ac rwyf wedi bod yn benderfynol o wneud rhywbeth i helpu i godi arian.”

Mae'n rhaid i Elusen Ambiwlans Awyr Cymru godi £11.2 miliwn y flwyddyn i gadw ein hofrenyddion yn yr awyr a chadw ein Cerbydau Ymateb Cyflym ar y ffordd – mae rhoddion a digwyddiadau codi arian yn allweddol o ran cynnal y gwasanaeth.

Penderfynodd Natasha redeg Hanner Marathon Bryste ar ran Ambiwlans Awyr Cymru eleni. Ac roedd y digwyddiad ar ddiwrnod pwysig iawn iddi, dair blynedd yn union ers y gwrthdrawiad traffig ffordd.

Dywedodd: “Ychydig wythnosau cyn hynny, roeddwn yn siarad â ffrind, ac roedd yn rhedeg ar ran elusen Mind. Dywedodd wrtha i fod y digwyddiad yn cael ei  gynnal ar 19 Mai. 

“Beth yw'r tebygolrwydd y byddwn wedi dechrau rhedeg eleni, ac y gallwn o bosibl anelu at redeg hanner marathon, ar yr un dyddiad â dyddiad y gwrthdrawiad? Cymerais hynny fel arwydd ac roeddwn yn eithaf emosiynol am y peth.

“Dim ond mis oedd gennyf i baratoi, roedd ar ddiwedd fy nghyfnod yn y brifysgol, ac roedd yn rhaid i mi gwblhau fy nhraethawd estynedig hefyd. Ond fe lwyddais i wneud y cyfan, gan godi bron i £2,000 ac ennill fy ngradd.”

Dywedodd Mark Stevens, Pennaeth Codi Arian Ambiwlans Awyr Cymru: “Mae bob amser yn emosiynol clywed straeon yr unigolion hynny y mae ein tîm wedi'u helpu pan fo ei angen fwyaf arnynt.

“I ddechrau, hoffem longyfarch Natasha ar gwblhau ei gradd ar ôl cyfnod heriol. Rydym yn ddiolchgar ei bod wedi dewis codi arian i ni, dair blynedd i'r diwrnod y cafodd ei gwrthdrawiad traffig ffordd. 

“Rydym yn ddiolchgar am gymorth pob un sy'n codi arian ar ein cyfer ac sy'n mynd gam ymhellach i sicrhau y gall ein gwasanaeth gadw ein hofrenyddion yn yr awyr a'n cerbydau ymateb cyflym ar y ffordd.”